Hồ sơ trình duyệt (profile) là một "ngăn" riêng bên trong cùng một trình duyệt: mỗi hồ sơ có dấu trang, lịch sử, mật khẩu đã lưu, tài khoản đang đăng nhập và tiện ích của riêng nó. Mở hai hồ sơ là có hai cửa sổ không nhìn thấy dữ liệu của nhau. Trên Chrome và Edge, bạn tạo hồ sơ mới bằng cách bấm vào hình đại diện ở góc trên bên phải và chọn Thêm.
Ba trường hợp nên dùng hồ sơ: tách việc công ty và việc riêng trên cùng một máy, nhiều người trong nhà dùng chung một máy, và một người phải quản lý nhiều tài khoản của cùng một dịch vụ, chẳng hạn chủ cửa hàng có hai hộp thư hay hai trang bán hàng. Bài này hướng dẫn tạo và dùng hồ sơ trên Chrome, Edge, Firefox và Safari, kèm những chỗ người mới hay hiểu nhầm.
Hồ sơ trình duyệt, tài khoản máy tính, cửa sổ ẩn danh và chế độ khách
Bốn thứ này hay bị lẫn với nhau vì đều có vẻ "tách riêng". Chọn sai thứ thì hoặc là phiền vô ích, hoặc là tưởng đã tách mà thật ra chưa.
| Thứ | Tách được gì | Hợp với |
|---|---|---|
| Tài khoản người dùng trên Windows hoặc macOS | Toàn bộ máy: màn hình nền, tệp, ứng dụng, mọi trình duyệt | Máy gia đình nhiều người dùng lâu dài, cần riêng cả tệp và thư mục |
| Hồ sơ trình duyệt | Chỉ trong trình duyệt: dấu trang, lịch sử, mật khẩu, phiên đăng nhập, tiện ích | Một người tách việc công ty với việc riêng; người nhà dùng chung trình duyệt |
| Chế độ khách (Guest) | Một phiên tạm, không đọc được hồ sơ có sẵn và xoá sạch khi đóng | Cho người lạ hoặc người quen mượn máy tra cứu nhanh |
| Cửa sổ ẩn danh | Không lưu lịch sử mới, nhưng vẫn dùng chung dấu trang và tiện ích của hồ sơ đang mở | Đăng nhập tạm một tài khoản thứ hai trong vài phút |
Nếu cả nhà cần tách cả tệp và thư mục chứ không chỉ trang web, tài khoản người dùng riêng trên máy là đúng hơn; bài về tạo tài khoản người dùng ở chuyên mục làm quen máy tính của AI Tin Học hướng dẫn phần đó. Hồ sơ trình duyệt nhẹ hơn, tạo trong một phút và hợp nhất khi chỉ cần tách việc lên mạng.
Tạo hồ sơ mới trên Chrome và Edge
Hai trình duyệt này cùng nền nên các bước gần giống nhau. Tên mục có thể hơi khác theo phiên bản, bạn nhìn ý nghĩa là nhận ra:
- Bấm vào hình đại diện hoặc biểu tượng người ở góc trên bên phải cửa sổ trình duyệt.
- Chọn Thêm (Chrome) hoặc Thêm hồ sơ (Edge). Một cửa sổ mới hiện ra hỏi có đăng nhập tài khoản không.
- Nếu hồ sơ này dành cho việc công ty, đăng nhập bằng tài khoản công ty để dấu trang và cài đặt đi theo bạn sang máy khác. Nếu chỉ dùng trên máy này, chọn tiếp tục mà không đăng nhập.
- Đặt tên rõ ràng, ví dụ "Công ty", "Cửa hàng", "Mẹ", "Con học", và chọn màu chủ đề khác hẳn hồ sơ kia. Màu là thứ giúp bạn nhận ra mình đang ở cửa sổ nào chỉ bằng một cái liếc.
- Trên Windows, trong phần tuỳ chỉnh hồ sơ có lựa chọn tạo lối tắt trên màn hình nền. Bật nó lên để có biểu tượng riêng, bấm vào là mở thẳng hồ sơ đó.
- Mở hồ sơ mới, đăng nhập hộp thư và các trang cần thiết, lưu vài dấu trang chính. Từ giờ hai cửa sổ hoàn toàn tách nhau.
Trên Firefox, bản mới có mục quản lý hồ sơ ngay trong trình đơn chính; bản cũ hơn dùng một trang quản lý hồ sơ riêng và mỗi hồ sơ mở bằng một cửa sổ khác. Trên Safari, từ các bản macOS gần đây, vào Safari, mục Cài đặt, thẻ Hồ sơ để thêm. Kiểm phiên bản đang dùng nếu không thấy mục này.
Ba cách dùng hồ sơ đáng làm ngay
Tách hẳn việc công ty và việc riêng. Hồ sơ "Công ty" chỉ đăng nhập hộp thư công ty, phần mềm nội bộ, tài liệu chung. Hồ sơ "Cá nhân" giữ mạng xã hội, mua sắm, ngân hàng cá nhân. Khi chia sẻ màn hình trong cuộc họp, bạn mở hồ sơ công ty là không sợ lộ tab mua sắm hay tin nhắn riêng hiện lên giữa chừng.
Quản lý hai tài khoản cùng một dịch vụ. Chủ cửa hàng có một hộp thư cho đơn hàng và một hộp thư cá nhân, hoặc người làm nội dung quản lý vài trang mạng xã hội. Mỗi tài khoản đặt trong một hồ sơ thì không phải đăng xuất rồi đăng nhập lại nhiều lần trong ngày, và không gửi nhầm từ tài khoản này sang tài khoản kia.
Mỗi người trong nhà một hồ sơ. Máy tính gia đình chỉ có một tài khoản Windows nhưng ba người dùng: mỗi người một hồ sơ trình duyệt là đủ để không ai vô tình đọc thư hay đặt hàng bằng tài khoản người khác. Hồ sơ của con có thể không lưu mật khẩu ngân hàng nào. Lưu ý hồ sơ không có mật khẩu riêng, ai ngồi vào máy cũng mở được; đây là ngăn cho gọn, không phải khoá.
Đồng bộ, mật khẩu và tiện ích: mỗi hồ sơ một bộ riêng
Khi đăng nhập tài khoản vào một hồ sơ và bật đồng bộ, dấu trang, lịch sử, mật khẩu đã lưu và tiện ích của hồ sơ đó được gửi lên tài khoản và chép xuống mọi máy bạn đăng nhập. Đây là điểm mạnh khi dùng cho mình, nhưng là điểm cần dè chừng ở máy công ty: nếu bạn đăng nhập tài khoản cá nhân vào hồ sơ chính của máy công ty, mật khẩu cá nhân sẽ nằm trên máy đó, và trang nội bộ của công ty có thể chạy về điện thoại riêng của bạn.
Cách gọn là mỗi hồ sơ chỉ đăng nhập đúng một tài khoản cùng loại với nó: hồ sơ công ty dùng tài khoản công ty, hồ sơ cá nhân dùng tài khoản cá nhân, và hồ sơ cá nhân thì chỉ tạo trên máy của bạn. Một số công ty quản lý trình duyệt từ xa; khi bạn đăng nhập tài khoản công ty, hồ sơ có thể hiện dòng chữ cho biết nó do tổ chức quản lý và một số cài đặt bị khoá. Đó là bình thường, đừng tìm cách gỡ.
Tiện ích cũng tách theo hồ sơ. Đây là cơ hội để dọn: hồ sơ công ty chỉ cài tiện ích công ty cho phép, đặc biệt dè chừng các tiện ích có chữ AI xin quyền đọc mọi trang. Phần kiểm quyền tiện ích có bài kỹ ở trang AI Bảo Mật.
Mở đúng hồ sơ mỗi lần, tránh gửi nhầm từ tài khoản khác
Rắc rối hay gặp nhất sau khi tạo hồ sơ là mở nhầm. Bạn bấm vào một liên kết trong Zalo hay trong email, liên kết đó mở ra ở hồ sơ dùng gần nhất chứ không phải hồ sơ bạn muốn, và bạn trả lời khách bằng tài khoản cá nhân. Ba cách giảm chuyện này:
Thứ nhất, màu chủ đề khác hẳn nhau và tên hồ sơ hiện ở góc trên. Một hồ sơ màu xanh, một hồ sơ màu cam thì nhìn là biết. Thứ hai, dùng lối tắt riêng trên màn hình nền hoặc trên thanh tác vụ cho từng hồ sơ thay vì bấm biểu tượng trình duyệt chung. Thứ ba, khi một liên kết mở nhầm hồ sơ, sao chép địa chỉ trên thanh địa chỉ, đóng thẻ đó và dán vào cửa sổ đúng hồ sơ.
Edge có tính năng tự chuyển hồ sơ: khi bạn mở một trang cần tài khoản công ty, nó gợi ý chuyển sang hồ sơ công ty. Tính năng này phụ thuộc loại tài khoản và cài đặt của tổ chức, có thể không có trên máy bạn. Dù có, đừng phó mặc cho nó; trước khi bấm gửi một email quan trọng, liếc lên góc trên xem đúng tên hồ sơ chưa.
Lỗi hay gặp sau khi tạo hồ sơ và cách gỡ
Hồ sơ là tính năng đơn giản, nhưng người mới thường vấp vài chỗ giống nhau. Đối chiếu với danh sách dưới trước khi nghĩ trình duyệt bị hỏng:
- Dấu trang "biến mất": bạn đang mở hồ sơ khác. Nhìn tên và màu ở góc trên, chuyển sang hồ sơ cũ là thấy lại đủ. Dấu trang không tự chạy giữa các hồ sơ; muốn có ở cả hai thì xuất từ hồ sơ này rồi nhập vào hồ sơ kia.
- Phải đăng nhập lại mọi trang: đúng như thiết kế. Mỗi hồ sơ có cookie và phiên đăng nhập riêng, nên lần đầu mở hồ sơ mới bạn phải đăng nhập lại hộp thư, phần mềm bán hàng và các trang quen.
- Tiện ích quen thuộc không còn: tiện ích cài theo hồ sơ. Cài lại những tiện ích thật sự cần trong hồ sơ mới, và nhân dịp đó bỏ bớt cái không dùng.
- Biểu tượng trên thanh tác vụ mở nhầm hồ sơ: biểu tượng chung của trình duyệt mở hồ sơ dùng gần nhất. Ghim lối tắt riêng của từng hồ sơ thay vì biểu tượng chung.
- Hồ sơ không xoá được hoặc hiện chữ do tổ chức quản lý: hồ sơ đăng nhập tài khoản công ty có thể bị khoá một số cài đặt. Hỏi bộ phận IT, đừng tìm cách can thiệp vào cài đặt hệ thống.
Mỗi lần gỡ xong một lỗi, mở lại cửa sổ hồ sơ đó và kiểm thứ bạn cần đã đúng chưa, chẳng hạn bấm thử một dấu trang hay mở hộp thư, thay vì đoán là đã ổn.
Nhờ AI chỉ đường khi không thấy mục hồ sơ, và xoá hồ sơ khi không dùng
Nếu giao diện trên máy bạn khác với mô tả, hỏi chatbot kèm đủ ba thông tin: hệ điều hành, tên trình duyệt và phiên bản (xem trong mục Giới thiệu của trình duyệt), ngôn ngữ giao diện. Câu lệnh mẫu: "Máy Mac chạy macOS bản mới, Safari giao diện tiếng Việt. Mình muốn tách một hồ sơ riêng cho việc cửa hàng, có dấu trang và đăng nhập riêng. Chỉ từng bước và nói rõ nếu bản cũ không có tính năng này." Khi làm theo, dừng lại ở mỗi bước để đối chiếu; chỗ nào không khớp thì báo lại cho AI đúng chữ bạn đang thấy.
Đừng dán tên tài khoản, địa chỉ email hay mật khẩu vào câu hỏi; AI không cần những thứ đó để chỉ đường.
Khi một hồ sơ không còn dùng, chẳng hạn nhân viên cũ đã nghỉ hay con đã có máy riêng, xoá nó đi: vào phần quản lý hồ sơ, bấm dấu ba chấm cạnh hồ sơ và chọn xoá. Xoá hồ sơ sẽ xoá dấu trang, lịch sử và mật khẩu lưu trong hồ sơ đó trên máy này. Nếu cần giữ, xuất dấu trang ra tệp trước. Với máy công ty bàn giao cho người khác, xoá hồ sơ cũ là việc bắt buộc, không phải tuỳ chọn.
Câu hỏi thường gặp
Mỗi trình duyệt tạo được bao nhiêu hồ sơ?
Chrome, Edge và Firefox không đặt giới hạn thấp, nhưng mỗi hồ sơ mở ra là một bộ dữ liệu riêng chiếm bộ nhớ. Với người dùng văn phòng, hai đến bốn hồ sơ là vừa; nhiều hơn thì dễ mở nhầm và khó quản lý.
Hồ sơ trình duyệt có đặt mật khẩu được không?
Các trình duyệt phổ biến hiện không có khoá mật khẩu riêng cho từng hồ sơ. Ai ngồi vào máy cũng mở được. Muốn có khoá, dùng tài khoản người dùng riêng trên Windows hoặc macOS có mật khẩu đăng nhập.
Chế độ khách khác cửa sổ ẩn danh thế nào?
Chế độ khách là một hồ sơ trống, không thấy dấu trang, lịch sử hay mật khẩu của các hồ sơ có sẵn. Cửa sổ ẩn danh vẫn chạy trong hồ sơ đang mở nên vẫn dùng chung dấu trang và tiện ích. Cho người khác mượn máy thì chế độ khách hợp hơn.
Tạo hồ sơ mới có cần tài khoản Google hay Microsoft không?
Không bắt buộc. Bạn có thể tạo hồ sơ mà không đăng nhập, dữ liệu chỉ nằm trên máy đó. Đăng nhập chỉ cần khi bạn muốn đồng bộ dấu trang, mật khẩu sang máy khác hoặc khi công ty yêu cầu.
Dùng nhiều hồ sơ có làm máy chậm không?
Hồ sơ đóng thì không tốn gì. Mở nhiều hồ sơ cùng lúc thì mỗi cửa sổ chiếm thêm bộ nhớ, giống như mở thêm thẻ. Máy yếu thì chỉ mở hồ sơ đang dùng, đóng hồ sơ kia khi xong việc.
Có nên dùng hồ sơ trình duyệt để quản lý nhiều tài khoản bán hàng không?
Hồ sơ giúp tách phiên đăng nhập cho gọn và tránh gửi nhầm. Tuy vậy, mỗi nền tảng có quy định riêng về việc một người giữ nhiều tài khoản; hồ sơ trình duyệt không thay đổi được các quy định đó, nên đọc điều khoản của nền tảng trước.